DOĞANIN ASİL KALPLİ HAYVANI

Hayvanlar aleminin her türü birbirinden ilginç ve özel canlılarla dolu.

Henüz ismini bile bilmediklerimiz bir yana, aşina olduklarımızın da öylesine şaşırtıcı özellikleri var ki.

İşte onlardan bir tanesi.

Rönesans döneminin önemli filozofu, mühendisi, mucidi, ve doğaya aşık Leonardo da Vinci’nin tanımı ile ‘’Doğruluğu, aklı ve ölçülülüğü simgeleyen canlılar onlar’’.

Filler.

Doğa ve canlılar üzerinde yaptığı araştırmalar, gözlemler, aldığı detaylı notlar aralandığında filler ile ilgili ilginç cümlelere rastlanır.

Fillerin temizlenmek için nehre indiğinde, belli bir ritüelle yıkandığını;  yolunu kaybetmiş bir insanla karşılaştığında nazikçe doğru yola geri götürdüğünü anlatır.

Yine aynı notlarda fillerin tek başlarına yürümediğini, grupla beraber hareket ettiğini söyler.

Çiftleşme sırasında geceleri eşiyle sürüden uzaklaştıklarını, mahremiyetlerine önem verdiklerini, bu konuda utangaç olduklarını ekler.

Ormanda yollarına çıkan sığır sürüsü olduğunda, hortumuyla onları incitmeden kenara çektiğini belirtir.

Her filin ölümü hissettiğini, o zaman yaklaştığında sürüden ayrılıp, uzaklarda tenha bir yer seçtiğini anlatır. Sürüdeki arkadaşlarının hayata veda edişine tanık olup üzülmemeleri için buna itina ettiklerinden bahseder.

İnsanlarla ortak özellikleri oldukça fazla olan filler; aileleri konusundaki hassaslıkları ile biliniyor.

Bizler gibi mutlu oluyor, kızıyor hatta üzülüp gözyaşı döküyorlar.

Üstelik hayvanlar dünyasının en zeki üyelerinden birisi olan filler güçlü hafızaları ile de biliniyor.

Ancak bu kocaman gövdeli zeki hayvanların bambaşka bir özelliği daha var ki bunu okuduğunuzda yüzünüzde bir tebessüm oluşacağını garanti ederim.

Bir fili bir ülkeden başka bir ülkeye, kıtalararası uçakla taşımak hiç de kolay değil takdir edersiniz ki.

Uçaktaki filin seyahat boyunca sakin kalması ve uçuş sırasında uçağın dengesini bozmaması son derece önemli.

Peki bunun için ne yapılıyor dersiniz?

Filin ayaklarının dibine civcivler yerleştiriliyor.

Ne kadar ilginç ve pratik bir çözüm değil mi?

Bir uçak.

Devasa gövdesi ile bir fil.

Ve filin ayaklarının dibinde minicik civcivler.

Peki fil ne yapıyor dersiniz?

Tüm uçuş boyunca, ayaklarının dibinde dolanan civcivleri ezmemek için hiç hareket etmiyor.

Çünkü onlara zarar vermekten korkuyor.

Fillerin dünyadaki en asil kalpli hayvan olarak anılmasının en güzel göstergesi bu olsa gerek.

Hayvanlar alemini araştıran bilim insanları; filler üzerindeki araştırmaları sırasında, bu özel durumdan dolayı özellikle beyinlerine yoğunlaşır.

Araştırmalar sonunda, fillerin beyinlerinde son derece nadir rastlanan sinir hücreleri fark edilir.

İsmi fuziform olan bu sinirler bizlerde de bulunuyor.

Şimdi sıkı durun.

Sorumlu olduğu alan öz farkındalık, empati ve sosyal algı.

Tüm bu bilgiler, fillerin neden bu kadar hassas ve ince bir kalbe sahip olduklarını göstermiyor mu?

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

18.08.2025

Kaynaklar: https://www.facebook.com/groups/natgeolife; https://tr.wikipedia.org.

 

 

MONA LİSA GERÇEKTE YAŞAMIŞ mı? (3/3)

Tablo bulunup müzedeki yerine yerleştirildikten kısa bir süre sonra 1. Dünya Savaşı başlar ve olay kısa sürede unutulur.

Ancak insanlığın evrensel yüzünün sembolik değeri ve ilgi çekiciliği her geçen yıl katlanarak artar.

Bugün kurşungeçirmez camların ardında sergilenen tablo için dünyanın dört bir yanından milyonlarca ziyaretçi geliyor. Hatta tablo için yazılan çok sayıda şiir ve mektubun saklanabilmesi için, müzeye özel bir posta kutusu bile yerleştirilmiş.

Tam bu noktada Mona Lisa'nın ikiz tablosundan söz etmeden olmaz diye düşünüyorum.

Uzun süredir İspanya Madrid'deki Prado Müzesi'nde sergilenen ikinci tablo, birebir Mona Lisa tablosu gibi.

Üstelik 2012 yılındaki restorasyon çalışmaları sırasında, arkadaki detayların birebir benzerliğinden; iki eserin aynı anda yapılmış olduğu fikri ortaya atılır.

Peki ikinci tabloyu kim yapmıştır dersiniz?

Sanat otoriterlerinin görüşlerine göre; ressamı büyük ihtimalle Leonardo da Vinci'nin asistanı ve öğrencisi Francesco Melzi olduğu yönünde.

Leonardo'nun sanat atölyesine 1506 yılında katılan genç adam, Milanolu soylu bir aileden gelir. Leonardo’ya 1516 yılındaki Roma ve 1517 yılındaki Fransa ziyaretleri sırasında eşlik eder.

Son derece yetenekli olan Melzi, özellikle son yıllarında ellerini kullanmakta zorlanan Leonardo’ya yardımı ile hatırlanır. Bu nedenle pek çok eskizde onun etkisi olduğu düşünülür.

Gelin görün ki bilim ve sanat otoritelerinin her yıl milyonlarca dolar bütçe ayırarak araştırma ihtiyacı duyduğu Mona Lisa tablosunun barındırdığı gizem bir türlü bitmez.

Mona Lisa'nın hüzünlü gülümsemesinin ardındaki karanlık aile geçmişini anlatan yeni bir kitapla beraber başka sırlar ortaya çıkar.

Lisa Gherardini'nin aile geçmişini araştıran kitap; Lisa’nın Kuzey Afrika'dan getirilen kadın kölelerle ticaret yapan Floransalı tüccar Francesco del Giocondo ile henüz 15 yaşındayken zorla evlendirildiğini gösteriyor.

Zengin tüccarla evliliği, skandallarla dolu mutsuz bir yaşamın başlangıcı olur ne yazık ki.

Rivayetlere göre, yaşadığı yerde kendisi ve rahibe kız kardeşi Camilla hakkında pek çok uygunsuz dedikodu ortaya atılır.

Hatta kimi entrika dolu olay yargıya taşınsa da bir sonuç çıkmaz.

Ancak tüm bu yaşananlar Lisa Gherardini'yi hayli üzer.

Yaşamı boyunca sevgiyi ve aşkı tadamayan, hep mutsuz olan Lisa hastalanır.

Son yıllarını kız kardeşinin de bulunduğu Floransa'daki Saint Orsola Manastırı'nda geçirir.

15 Temmuz 1542 yılında 63 yaşında, karanlıklar içinde hayata veda eder.

Bu kitaptaki açıklamalar karanlık ve hüzünlü gülümsemenin sebebini açıklar netlikte bence.

Öyle değil mi?

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

26.09.2025

Kaynaklar: https://onedio.com; https://tr.wikipedia.org; https://oggito.com; https://www.independent.co.uk; https://www.indyturk.com.

 

 

MONA LİSA GERÇEKTE YAŞAMIŞ mı? (2/3)

Aradan yüzyıllar geçer.

Her şey değişir.

Gelin görün ki tuvaldeki bakış ve o gizemli tebessüm, hatta kimi otoriterlere göre alaycı ifade hiç kaybolmaz.

Sanatseverlerin ‘zamansızlık simgesi’ olarak kabul ettiği tablo, bugün de tartışmasız dünyanın en çok konuşulan yüzü.

Hepimizin bildiği gibi, tablo Leonardo da Vinci'nin ölümü sonrası, asistanı Francesco Melzi tarafından Fransa kralına satılır.

1797 yılına kadar Versailles Sarayını süsleyen tablo, Fransız devriminden sonra 1804 yılında Louvre müzesine taşınır.

Gelin görün ki alınan tüm tedbirlere rağmen; 200 kiloluk çerçevesi ile beraber duvardan indirilen tablo; 1911 yılında müzeden çalınır.

Fransa için bir utanç kaynağı olan bu olayda yetkililerin açıklamalarına göre; kanca, ip ve battaniye kullanan üç hırsız tüm yetkililerin gözü önünde bu işlemi gerçekleştirir.

Hırsızların tabloyu çalma gerekçeleri ise son derece ilginçtir. Onlara göre Mona Lisa tablosu bir İtalyan eseri olup evine dönmelidir.

Planları, çaldıkları tabloyu bir İtalyan'a satmak olsa da; olay bir anda dünya skandalına dönünce ne yapacaklarını bilemez hale gelirler.

Müze yeniden açıldığında ise binlerce insan Mona Lisa tablosunun boş yerine bakabilmek için Louvre Müzesine akın eder.

Olay dünyada büyük bir yankı uyandırırken, dönemin meşhur protest ressamları bile suçlanır.

Herkes tarafından aranan eser; ucuz bir Paris pansiyonunda küflü bir sandığın içinde; tam 28 ay boyunca saklanır.

Sonunda hırsızlar tabloyu satacak bir İtalyan koleksiyoncu bulur.

Fakat polis bu durumdan bir şekilde haberdar olarak hırsızları yakalar. (devamı 2/3’te)

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

26.09.2025

 

MONA LİSA GERÇEKTE YAŞAMIŞ mı? (1/3)

Rönesans döneminde yaşamış; İtalyan ressam, çizer, mühendis, bilim insanı, teorisyen, heykeltıraş ve mimar; Leonardo di ser Piero da Vinci’nin en ünlü eserlerinden bir tanesi MONA LİSA.

İtalya'nın Floransa şehrinde; kavak bir pano üzerine Sfumato tekniği ile resmedilmiş; 16. yüzyıl yağlı boya portresi.

Tabloya her bakanda yüz ifadesi değişiyormuş gibi bir algı oluşturan ve İtalyancada ‘dumanlı’ anlamına gelen ‘sfumato’ tekniğini Mona Lisa’nın gözlerine ve ağız kısmına uygulayan Leonardo da Vinci; böylelikle Mona Lisa'ya o ünlü belirsizliği vermeyi başarır.

Tablonun boyutları ününe göre hayli küçük aslında.

Sadece 77 cm × 53 cm.

Günümüzde Paris'teki ünlü Louvre Müzesi'nde sergileniyor.

Tabloda oturmuş bir kadın resmedilmiş.

Ancak kadının yüzünün aslında kime ait olduğu hala gizemini koruyor.

Üstelik yüz ifadesindeki belirsizlik, arka plandaki detaylar, ortamdaki gizem ve duru güzellik yüzyıllardır sanatseverlerin ilgisini çekiyor.

Yıllardır araştırılan ve sırları çözülmeye çalışılan tablodaki ilk soru kadının gerçek kimliği belki de.

Sanat tarihi notlarına bakıldığında birçok tarihçinin Mona Lisa'nın gerçek kimliği hakkında teorileri var.

Bazı görüşler Mona Lisa’nın gerçek bir kişi olmadığını savunuyor.

Bazıları sanatçının hayal gücünün bir yansıması olduğunu, bazıları birçok kadını birden temsil ettiğini söylüyor.

Bir kısmı ise Leonardo da Vinci'nin kendi öz portresi olduğuna inanıyor.

Tüm bunlara sebep olan o gizemli tebessümde yine de en kabul gören teoriye göre; kadının Lisa Gherardini olduğu yönünde.

Bu nedenle müzede ‘’Francesco del Giocondo'nun karısı, Lisa Gherardini Portresi’’ başlığı ile sergileniyor.

Peki tablodaki sakin ve güzel kadın kim?

Esrarengiz küçük gülümsemesi ile insanları adeta büyüleyen Lisa Gherardini del Giocondo, Floransalı sıradan bir kadın aslında.

Soylu ama gösterişsiz Toskana ailesinden geliyor.

İpek tüccarı Francesco del Giocondo’nun eşi ve tam beş çocuk annesi.

Sakin, sessiz yaşamı, rutin günlerden birinde beklenmedik bir şekilde değişir.

Eşinin isteği üzerine 1503 yılında Leonardo da Vinci, Lisa’nın yüzünü tuvale aktarmaya başlar.

Tarihsel notlara göre; Leonardo da Vinci tablo üzerinde dört yıl oyalanır.

Yıllarca yanında taşır.

Ancak rivayet odur ki; ünlü sanatçı tabloyu bitirmekten çok, onunla yaşamayı tercih eder. (devamı 2/3’de)

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

26.09.2025

KİTAP OKUMAK RUHU YENİLEMEK DEMEK

Kitap okumak bana göre dünyanın en güzel keyfi.

Her defasında hayata farklı gözlerle bakmak, sayfalar arasında kaybolurken satırlardaki güzelliği keşfetmek muhteşem.

İşte bunu bilen gerçek kitapseverler, hayatları boyunca pek çok kitap okur.

Gelin görün ki okudukları kitapların sayısı arttıkça ve yıllara yıllar eklendikçe bazılarını unutmaya başlar.

Çok etkilendikleri, tekrar tekrar severek okudukları dışında unutuyor olmamız aslında normal olsa da üzüldüğümüz de bir gerçek.

İşte bu konuyla alakalı olarak şimdi paylaşacağım anektod belki de içimize su serper.

Günlerden bir gün okumayı çok seven bir öğrenci, hocasına içtenlikle okuduğu çoğu kitabı unuttuğundan bahseder ve unuttuğu için okumasının ne işe yaradığını sorar.

Hocası gülümser ve sessizce öğrencisine bakar.

Aradan birkaç gün geçer.

Beraberce nehrin kenarında oturdukları bir anda, hocası susadığını söyler ve öğrencisinden su istekte bulunur.

Ancak bir şartı vardır.

Nehrin kenarında duran eski bir süzgeçle su taşımasını ister öğrencisinden.

İsteği duyan öğrenci şaşkındır.

Hocasının yer yer delinmiş bir süzgeçle su istiyor olmasına bir anlam veremese de, itiraz edemez.

Süzgeci yerden alır.

Nehrin suyunu doldurur, daha ayağa kalkmadan su dökülür.

Defalarca dener.

Çok daha hızlı hareket etse de nafile.

Her denemesi başarısız olur.

Parmakları ile deliği tıkamaya, elleri ile altından tutmaya çalışır.

Yine olmaz.

Maalesef bir damla su bile getiremez hocasına.

Sonunda umutsuzca geri döner.

Başaramadığı için üzgün olduğunu söyler.

Hocası ise gülümseyerek, aslında başarısız olmadığını, eskiden kirli ve kararmış süzgecin sayesinde pırıl pırıl parladığını belirtir.

Hiç öyle düşünmeyen öğrenci alıcı gözle elindeki süzgece bakar. Gerçekten de o eski püskü süzgeç tertemiz olmuştur.

O sırada hocası okumanın böyle bir şey olduğunu, okurken zihnin arındığını, düşüncelerin aydınlandığını, ruhun yenilendiğini sözlerine ekler.

Paylaştığım bu kısa anektod sizlerde de aynı etkiyi yarattıysa; beynimizi arındırmak ve ruhumuzu yenilemek için okumaya devam.

Bu sayede içten içe dönüşecek ve okuduklarımız sayesinde hayata daha güzel bakmasını öğreneceğiz.

Sizce de öyle değil mi?

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

26.09.2025