EL YIKAMANIN BEDELİ (2/2)

Başka doktorların yüzleşmekten kaçındığı, küçük ama önemli bir detayı fark etmiştir artık.

Böylece ele bulaşan hastalık yapıcı faktörlerin ölüme sebebiyet verebileceğini, bu nedenle el temizliğinin son derece önemli olduğunu savunur.

Çünkü ortada kimsenin göremediği bir bulaşma ve bunun kadınlara aktarılması vardır.

İşte bu yüzden son derece basit bir kural getirmek ister.

Ellerin dikkatli bir şekilde yıkanması.

Semmelweis, 1847 yılında çalıştığı hastanede kalsiyum hipoklorit içeren antiseptikler kullanarak el yıkama uygulamasını önerir.

Bu sayede ölüm oranları önemli ölçüde azalmaya başlar.

Korkulan lohusalık humması neredeyse ortadan kalkar.

Viyana'daki bir takım genç doktorlar, bu keşfin önemini fark eder ve ona her türlü yardımı sağlar.

Gelin görün ki elde edilen veriler; sadece el yıkamanın ölüm oranını %1'in altına düşürdüğünü gösterdiği halde; fikirleri tıp topluluğu tarafından reddedilir.

1849 yılında klinikteki görevinden alınır. Başka kurumlara yaptığı başvuruların hepsine olumsuz yanıt alınca Viyana'yı terk etmek zorunda kalır.

1850 yılında Pest'e geri döner.

Sonraki altı yılını Pest'teki St. Rochus Hastanesi'nde doğum bölüm başkanı olarak geçirir. Aldığı önlemler sayesinde burada da ölüm oranını hızla düşürür.

1855 yılında Pest Üniversitesi'nde kadın doğum profesörü olarak atanır.

Bu arada evlenir.

Beş çocuğu olur.

Kendi özel muayenehanesini açar.

Fikirleri Macaristan'da kabul gördüğü halde;  Viyana ona karşı düşmanca davranmaya devam eder.

Semmelweis, 1861 yılında çalışmalarını derleyerek yayınlar.

Eserini yurtdışındaki tüm önde gelen kadın doğum uzmanlarına, üniversite profesörlerine ve tıp derneklerine gönderir.

Ancak genelde olumsuz tepkiler alır.

Yine de pes etmez. Pek çoğuna açık mektuplar yazar.

Bu arada ispatlanan tezini saçmalık olarak lanse edenler; bunun durdurulması gerektiğini hararetle savunur.

Net bir bilimsel açıklama sunulmadığını savunan tıp otoritesi; hasta sağlığı için ellerin yıkanması önerisini son derece küçük düşürücü bularak meslektaşlarını küçümser.

Birçok doktor bu buluşun kendi gururlarına ağır bir darbe olduğunu söylemekten çekinmez.

Onunla alay eder.

Hatta dışlar.

Giderek artan yoğun tepkiler ve direniş karşısında Semmelweis adeta yıkılır.

Yalnız kalır ve ruh sağlığı bozulmaya başlar.

1865 yılında sinir krizleri geçirmeye başlar.

Ona inanmayan doktorlar birleşip bir heyet oluşturur. Ve onu bir akıl hastanesine kapatırlar.

Gelin görün ki hastaneye alındıktan sonra adeta dehşeti yaşar.

Gardiyanlar tarafından feci şekilde dövülür. Bir hücreye kapatılır.

Sağ elinde dayak sonrası oluşan kangrenden kaynaklanan bir yaradan ötürü; sadece 14 gün sonra; 47 yaşında hayata veda eder.

Aşağılanmış ve yok sayılmış bir şekilde.

Sadece el yıkamanın bedelini hayatıyla ödemiştir.

Yapılan otopside, yaşamı ve meslek hayatı boyunca mücadele ettiği enfeksiyondan öldüğü ortaya çıkar.

Oysaki sonraki yıllarda; Fransız kimya ve biyoloji bilgini Louis Pasteur tarafından; yaptıkları mikrop teorisi ile doğrulanır.

Geç de olsa tıp dünyası ismini saygıyla ve onurla anarak, doktorlar arası onursal fahri başkan ilan eder.

İroniye bakın ki savunduğu uygulamalar ölümünden sadece birkaç yıl sonra, yaygın bir şekilde kabul görmeye başlar.

Son sözler modern antiseptiğin babası olarak kabul gören Joseph Lister’dan gelsin.

"Ona ve başarılarına büyük bir hayranlıkla bakıyorum ve sonunda hak ettiği saygıyı görmesinden dolayı çok mutluyum."

Sizce yukarılardan bir yerden hissetmiş midir?

Yoksa hala kırgın mıdır?

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

01.02.2026

Kaynaklar: https://tr.wikipedia.org; BBC Word old history; https://www.britannica.com.