HEM SICAK HEM SOĞUK (1/2)

Sıcak sarı ile soğuk mavi renklerinin karışımı.

Üstelik tonuna bağlı olarak hem sıcak hem de soğuk hissettirebilen, dengeleyici bir ara renk.

YEŞİL.

Renk skalasında mavi ve sarı arasında yer alan yeşilin; huzuru, doğayı, dengeyi ve yenilenmeyi temsil ettiğini biliyoruz.

Peki hiç yeşilin ölümcül bir tonu olabileceğini duydunuz mu?

Eğer duymadıysanız şimdi sıkı durun.

19. yüzyılda Fransa'nın başkenti Paris'te geliştirilen PARİS YEŞİLİ, yeşilin en ölümcül tonu olarak tarihi kayıtlara geçmiş.

‘Mavi alt tonlu zengin bir zümrüt yeşili pigmenti.’ olarak tanımlanan bu renk, başlarda o dönem sanatçıları ve soyluları arasında hayli popüler olur.

Zümrüt yeşili, Schweinfurt yeşili, imparatorluk yeşili, Viyana yeşili olarak da bilinir.

Aslında temelinde bakır asetat triarsenit veya bakır asetoarsenit olan inorganik bir bileşik.

Çok ince öğütüldüğünde soluk mavi bir yeşile, kaba öğütüldüğünde daha derin bir yeşile dönüştüğü söylenir.

Tarihler 1814 yılını gösterdiğinde; Almanya'nın güneyindeki Bavyera eyaletindeki Schweinfurt'da; kimyager Russ ve Sattler tarafından bulunmuş.

Deneysel çalışmalar sırasında ellerindeki örnek; onlardan önce 1775 yılında Carl Wilhelm Scheele tarafından bulunan türünün ilk örneği ‘Scheele yeşili’; kimyasal olarak daha basit, daha az parlak ve daha az kalıcı, sentetik bakır-arsenik pigmentidir.

Kimyagerler ondan daha iyi bir pigment üretmeye çalışıp başarılı da olurlar.

Gelin görün ki uzun ömrü ve parlaklığı cezbedici olsa da toksik etkisi bir türlü giderilemez.

Hal böyle olunca Paris Yeşili de yeşilin ölümcül tonu olarak tarihin önemli bir dönemine damgasını vurur.

Bakırın arsenik ile karıştırılması sonucu elde edilen Paris Yeşili; o dönemde bilinen diğer yeşil renklere göre çok daha parlak, göz alıcı ve cezbedici bir yeşildir.

Louis-Napoléon Bonaparte ile evlendikten sonra 1873 yılına kadar Fransız İmparatoriçesi olarak anılan Eugénie de Montijo; 1864 yılında bir akşam Paris Operası’ ndaki bir gösteri için şatafatlı bir elbise giyer.

Ertesi sabah gazete manşetlerini, sosyete tarafından çok beğenilen bu nefes kesen elbise süsler.

O güne değin görülmemiş parlaklıktaki canlı yeşil elbise görenleri adeta büyüler.

Kısa bir süre içinde tanınan ve beğenilen renk; elit Fransız sosyetesinin vazgeçilmez rengi haline gelir.

Kısa sürede sanatçılar da dâhil olmak üzere dönemin tüm estetik düşkünlerinin ilgisini çeken renk; saray ve şatoların duvar kâğıtlarında, kumaşlarda, perdelerde, süslerde, sahne dekorlarında ve sanat eserlerinde kullanılır.

Modern sanatın temellerini atan Fransız ressamlardan; Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Paul Gauguin, Paul Cezanne ve Van Gogh; tarafından tablolarında tercih edildiği notlarına rastlanır.

Ayrıca bir zamanlar Paris lağımlarındaki fareleri öldürmek için kullanılan Paris yeşili;  20. yüzyılın başında, bazı ülkelerde böcek ilacı ve havai fişeklere renk vermek, bazılarında ise sıtmayı kontrol amacıyla kullanım yeri bulur.

Peki ya sonrası? (devamı 2/2’de)

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

31.03.2026