YILDIZLARLA KONUŞAN KADIN (2/2)

Yıldızların dünyamızla aynı bileşime sahip olacağını düşünen,  yıldız evrimi üzerine önemli teorileri olan Henry Norris Russell; nihayet 1929 yılında Cecilia’nın haklı olduğunu kabul eder.

Birkaç yıl içinde astronomların düşüncelerinde değişimler yaşanır. Cecilia’nın keşfi ana akım bilim haline gelir.

Hidrojenin yıldızlarda ve evrende en yaygın kimyasal element olduğu kısa sürede geniş çapta kabul görür.

Tüm bunlar yaşanırken; o yıllarda Harvard Üniversitesi kadınlara doktora derecesi vermediği için, teziyle Radcliffe Koleji'nden astronomi alanında ilk doktora derecesini alır.

Geçen zaman içinde tezi öyle ses getirir ki; ünlü gök bilimciler tezini astronomi alanında yazılmış en parlak doktora tezi olarak kabul ettiklerini açıklar.

Cecilia, doktorasını tamamladıktan sonra; galaktik astronominin öncüsü Harlow Shapley’in teknik asistanı olarak Harvard'da kalmayı tercih eder. İkinci kitabı ile ilgili araştırma ve yazılarını da burada derler.

1933 yılında, daha önce Harvard Üniversitesi Gözlemevi'nde çalışan Rus gökbilimci Boris Gerasimovich ile görüşmek için Avrupa'ya gider.

İkili çok iyi anlaşır ve beraber çalışmalarından keyif alır.

Onun için Harvard'da bir pozisyon bulmayı başaran Cecilia, 1934 yılında Boris ile evlenir.

Araştırmalarının çoğunu birlikte yürütürler. Beraber değişken yıldızlar üzerine yoğun çalışmalar yaparlar.

Mutlu evlilikleri üç çocukla taçlanır.

Katherine ve Peter aile mesleği etkisiyle astronom olurken; Edward beyin cerrahı olmayı tercih eder.

1938 yılındaki astronomi öğretim görevliliğinden; 1956 yılındaki profesörlük ve nihayet astronomi bölüm başkanlığını başarıyla üstlenir. Böylece tarihte adeta İLK’lerin kadını olur.

1966 yılında emekliliğini ister, ancak araştırma çalışmalarına devam eder.

Cambridge'de geçen 13 yıldan sonra; muzdarip olduğu akciğer kanseri nedeniyle hayata veda eder.

Kim bilir belki de çok sevdiği yıldızlarına böylelikle kavuşur.

Zamanının önde gelen ve pek çok ödüle sahip olan kadın astronomunun son arzusu ise bedenini bilime bağışlamak olur.

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

03.04.2026

Kaynaklar: https://www.britannica.com; https://tr.wikipedia.org; https://www.famousscientists.org.