TOM AMCA’NIN KULÜBESİ (3/3)

Maalesef hayır.

Kölelik sistemine güvenmenin acımasız sonuçlarını öğrendiğinde tam 41 yaşındadır. Efendisinin kendisine oynadığı türlü oyunların sonunda tek başına güneye satılacağını öğrenince, kalbinde büyük bir fırtına kopar.

Eşinden ve çocuklarından uzakta yaşamayacaktır.

Bu kararla gecenin bir yarısı ailesini toplar.

Eşini ikna etmesi hayli zamanını alsa da; biri bebek dört çocuk ve taşıyabilecekleri bir sırt çantasını yanlarına alarak yola çıkarlar. Dehşet ve korku gözlerine yansıyor olsa da içlerindeki umuda güvenirler.

Nehrin karşı kıyısına geçip, Cincinnati'ye ulaşana kadar iki hafta boyunca gece yolculuğu yaparlar. Sık ormanlardan, azgın nehirlerden geçerken yorgun bedenleri ve kanayan ayaklarına inat yürürler.

Erzaklarının azaldığı anlarda karşılarına çıkan yerli Amerikalıların yardımı ile vahşi ormanlık alandan kuzeye doğru çıkmayı başarırlar.

Sonunda 28 Ekim 1830 yılında Yukarı Kanada'ya ulaşırlar.

Artık ailecek özgürdürler.

Nihayetinde çocuklarını insan olarak büyütebilecekleri topraklara varmışlardır.

Ama Josiah Henson'ın hikayesi aslında burada bir başka şekle evrilir.

Hiç vakit kaybetmeden yıkık dökük de olsa bir ev ve iş bulur. Üç yıl içinde yaşamları daha da rahatlar.

Büyük oğlu Tom okula başlar. Okumayı söktükten sonra da babasına öğretecektir.

Bir araya gelen tüm siyahiler bir arazi satın alır ve orada kendi kolonilerini kurmaya başlar. Tıpkı kendisi gibi kaçak kölelerin yerleşmesine ve kendi hayatlarını kurmasına yardımcı olur. Topluluğun zamanla aldığı göçlerle sayları bir hayli artar.

Bu arada Henson tüm yaşadıklarını yazmaya karar verir.

Çocukluğunu.

Anne ve babası ile yaşadıklarını.

Çektiği çileyi.

Yaşadığı acıya rağmen pes etmeyen gücünü…

Yazar da.

Ne yazık ki öyküsü istediği tepkiyi görmez.

Aradan yıllar geçer.

Kölelik hakkında makaleler yazan Harriet Beecher Stowe adında bir kadınla tanıştığında; hayatından bahseder.

Henson’ın anlattıklarından hayli etkilenen yazar günlerce kendine gelemez.

O zamana kadar yazdığı makaleleri bir kenara koyar ve tanıştığı siyahi adamı çocukluğundan itibaren yazmaya başlar.

Acı ve umudun iç içe geçtiği yeni kitabına da ‘Tom Amca'nın Kulübesi’ ismini verir.

Yayımlandığı anda küçük büyük herkesi etkisi altına alır. O ana değin kölelik hakkında hiç düşünmemiş insanlar kendini sorgularken,  kölelerin yaşadığı derin acıyı içlerinde hisseder. İlk defa onların bir eşya değil, insan olduklarını hatırlar.

Josiah Henson, doksan dört yaşına kadar yaşar. Kurduğu kolonide artık unutulması zor bir liderdir. Üstelik 19. yüzyılın en çok satan romanına konu olan acı yüklü, destansı hayat hikayesiyle ünlü olan bir kahraman.

Sevgiyle kalın.

Belgin ERYAVUZ

20.02.2026

Kaynaklar: https://tr.wikipedia.org; https://en.wikipedia.org; https://www.smithsonianmag.com.